Będą nowe wytyczne dotyczące ochrony zdrowia psychicznego i fizycznego pracowników. Zmiany w tym zakresie zaproponowali europosłowie, którzy powołują się na dane Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP).
Posłowie chcą poprawić warunki pracy w Europie
Z danych Międzynarodowej Organizacji Pracy wynika, że każdego roku z powodu problemów zdrowotnych związanych z ryzykiem psychospołecznym umiera aż 840 tys. osób. By ograniczyć skalę tego zjawiska posłowie do Parlamentu Europejskiego chcą opracować nową ustawę. Jej zapisy mają zapewnić minimalne wymogi w zakresie zapobiegania, eliminowania lub ograniczania psychospołecznych zagrożeń związanych z pracą, które mogą prowadzić do wystąpieniastresu zawodowego, wypalenia zawodowego oraz zaburzeń psychicznych i fizycznych.
- Wzywamy Komisję Europejską do przedstawienia wniosku ustawodawczego w sprawie zwalczania wypalenia zawodowego, depresji, stresu i nękania. Częstość występowania tych problemów gwałtownie rośnie w całej Europie i pogłębia się wraz z rosnącym wykorzystaniem technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji w miejscu pracy. Rozwiązanie tych strukturalnych problemów związanych z pracą to nie tylko obowiązek w zakresie zdrowia zawodowego, ale także kwestia ekonomiczna, kosztująca 100 miliardów euro rocznie z powodu depresji związanej z pracą w UE – powiedziała europosłanka i sprawozdawczyni Estelle Ceulemans.
Z badania przeprowadzonego przez prof. Uniwersytetu Warszawskiego Dominikę Maison (dane za wrzesień 2025) wynika, że wypalenie zawodowe dotyka aż 64 proc. pracowników w Polsce. Najczęściej wskazują oni na następujące objawy:
- chroniczne zmęczenie i brak energii (70 proc.),
- brak motywacji do pracy (63 proc.),
- utrata poczucia sensu jej wykonywania (47 proc).
Nadchodzą nowe obowiązki dla pracodawców
W ramach nowych rozwiązań posłowie chcą wprowadzenia dla pracodawców konkretnych i obligatoryjnych wymogów dotyczących ochrony zdrowia psychicznego i fizycznego pracowników oraz zapewnienia im bezpiecznych, godnych warunków pracy. Jednocześnie apelują do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o jednoznaczne uznanie zagrożeń psychospołecznych związanych z wykonywaniem pracy za czynnik mogący prowadzić do rozwoju chorób zawodowych.
Jakie konkretne działania obejmowałaby nowa inicjatywa? Ma zobowiązać pracodawców do opracowania i wdrożenia polityki definiującej i zakazującej:
- przemocy,
- nękania,
- mobbingu,
- zachowań dyskryminacyjnych podważających godność, zdrowie fizyczne lub psychiczne pracowników.
Ponadto pracodawcy mieliby opracować mechanizmy wczesnego wykrywania i oparte na ryzyku protokoły zapobiegania przemocy ze strony osób trzecich. Zalecono również zapewnienie terminowego wsparcia pracownikom narażonym na zagrożenia psychospołeczne oraz przeprowadzanie regularnych ocen ryzyka psychospołecznego. To ostatnie działanie miałoby wskazywać czynniki takie jak nadmierne obciążenie pracą i wysoka intensywność pracy. Mając tę wiedzę firmy byłyby zobowiażane do opracowania i przyjęcia planów z konkretnymi środkami.
Z kolei takie działania jak wprowadzenie telepracy czy zautomatyzowanego podejmowania decyzji i zautomatyzowanych systemów monitorowania, powinny zostać poprzedzone opracowaniem oceny ryzyka psychospołecznego we współpracy z pracownikami i ich przedstawicielami.
Pracodawcy powinni również zapewnić, aby wprowadzenie systemów algorytmicznych nie nakładało nadmiernego obciążenia ani nie wiązało się z monitorowaniem pracowników, a także aby zawsze zapewniony był nadzór ludzki.
Powrót do pracy po przebytej depresji czy innych zaburzeniach psychofizycznych
Kolejnym elementem zawartym w inicatywnie ustawodawczej jest uregulowanie kwestii powrotu do pracy osób, które mierzyły się z różnego rodzaju zaburzeniami psychospołecznymi związanymi z pracą. Tacy pracownicy – zdaniem posłów PE – powinni mieć prawo do wspieranego i trwałego powrotu do pracy. By to zapewnieć, pracodawcy mieliby opracować indywidualne plany powrotu do pracy, określające takie czynniki jak:
- dostosowanie czasu pracy,
- dostosowanie organizacji pracy,
- dostosowanie zadań lub obciążenia pracownika.
Ponadto pracodawcy powinni zapewnić, aby w przypadku, gdy pracownik udowodni, że doznał urazu lub uszczerbku na zdrowiu w wyniku narażenia na psychospołeczne czynniki ryzyka związane z pracą, domniemywano, że uraz lub szkoda są związane z pracą. Chyba że pracodawca wykaże, że nie są one związane z warunkami pracy pracownika.
Wniosek o przyjęcie inicjatywy ustawodawczej został przyjęty 41 głosami, 12 osób było przeciw, 4 osoby wstrzymały się. Głosowanie nad inicjatywą ma odbyć się podczas sesji plenarnej zaplanowanej na październik 2026 roku. Komisja będzie miała trzy miesiące na udzielenie odpowiedzi, informując Parlament o planowanych krokach lub podając uzasadnienie ewentualnej odmowy zaproponowania inicjatywy ustawodawczej.
Źródło: komunikat Parlamentu Europejskiego oraz komunikat prasowy prof. Dominiki Maison