Niższe podatki za energię, opłaty sieciowe czy koszty emisji CO2 oraz łatwiejsza zmiana dostawcy. M.in. takie zapisy znalazły się w przyjętym przez Komisję Europejską „Obywatelskim Pakiecie Energetycznym”.
„Obywatelski Pakiet Energetyczny” ma poprawić życie Europejczyków
Wszyscy Europejczycy powinni mieć dostęp do niedrogiej, czystej energii w komfortowych i odpornych domach. Przystępna cenowo energia jest niezbędnym warunkiem bezpiecznego, godnego życia, wolnego od ubóstwa, a także kluczem do zapewnienia sprawiedliwości i integracji, w szczególności dla grup znajdujących się w trudnej sytuacji i wszystkich pokoleń. Zbyt wysokie ceny energii odbijają się negatywnie na całej gospodarce – spada konsumpcja, a przedsiębiorstwa zwalniają – napisano w przyjętym w marcu dokumencie.
„Obywatelski Pakiet Energetyczny” składa się z czterech filarów, w ramach których określono konkretne działania i przedstawiono, jakie efekty może przynieść wdrożenie ich w życie.
Filar pierwszy – obniżanie rachunków za energię
Jak wylicza KE, obecnie podatki i opłaty za energię elektryczną stanowią średnio 25 proc. ceny dla gospodarstw domowych i 15 proc. ceny dla przedsiębiorstw. Dlatego KE proponuje obniżenie podatków i opłat za energię elektryczną dla gospodarstw domowych do minimalnego poziomu obowiązującego w Unii Europejskiej, co ma pozwolić na zmniejszenie rachunków o ok. 14. proc. (średnio ok. 200 euro rocznie).
Kolejnymi rozwiązaniami zaproponowanymi w tym zakresie ma być obniżenie kosztów użytkowania sieci dla lokalnych odbiorców, zwiększenie dostępu do czystych i innowacyjnych technologii produkcji oraz efektywniejsze zarządzanie wykorzystywaniem energii. Komisja chce też, by konsumenci mogli w łatwiejszy sposób porównywać oferty od różnych dostawców energii i zmieniać ich bez zbędnych formalności w 24 godziny. Dzięki temu mogliby zaoszczędzić ponad 150 euro rocznie.
Filar drugi – ochrona i wzmocnienie pozycji konsumentów
Komisja chce zachęcić obywateli do samodzielnej produkcji energii i łączenia się w tzw. społeczności energetyczne, w ramach których będą wspólnie zarządzać inwestycjami w energię. KE uważa, że 10-krotne zwiększenie do 2030 roku wykorzystania potencjału społeczności energetycznych w celu zwiększenia zainstalowanej mocy energii odnawialnej w UE umożliwi produkcję energii odnawialnej na potrzeby 25–30 milionów gospodarstw domowych.
CZYTAJ TEŻ: Świadomość jako punkt wyjścia do zmiany
Kolejnym z zaproponowanych rozwiązań jest umożliwienie obywatelom korzystania z elastycznych umów detalicznych i inteligentnych urządzeń optymalizujących zużycie energii. Dzięki tej zmianie rachunki za energię miały by być nawet o 40 proc. niższe. KE zwraca też uwagę na konieczność zwiększenia zaufania konsumentów do dostawców rozwiązań energetycznych. Miałoby to nastąpić m.in. poprzez ukrócenie agresywnych praktyk telemarketerów.
Filar trzeci – zwalczanie ubóstwa energetycznego
Kolejny obszar działań dotyczy walki z ubóstwem energetycznym. Jak podaje KE, w 2024 r. około 42 milionów Europejczyków (9,2 proc. populacji UE) nie było w stanie odpowiednio ogrzać swoich domów, a około 31 milionów zalegało z płatnościami rachunków za media.
Jest to poważna i niedopuszczalna sytuacja dla zbyt wielu obywateli UE, mająca nieproporcjonalnie duże konsekwencje dla rodzin i grup ludności zagrożonych ubóstwem lub dyskryminacją – wskazuje KE.
W Pakiecie zapisano potrzebę wspierania władz krajowych i lokalnych w podejmowaniu konkretnych działań ograniczających to zjawisko, ochronę obywateli znajdujących się w trudnej sytuacji przed odłączeniem od dostaw energii. KE chce też wprowadzić system wczesnego ostrzegania i zarządzania zadłużeniem.
Filar czwarty – wdrażanie obowiązujących przepisów UE
Komisja Europejska będzie współpracować z państwami członkowskimi i odpowiednimi zainteresowanymi stronami, aby pomóc we wdrażaniu i egzekwowaniu przepisów UE.
– Obywatele Europy korzystają z silnej ochrony konsumentów dzięki przepisom UE, jednak ich wdrażanie pozostaje nierównomierne. Bez skutecznego wdrażania w praktyce, luka między ambicjami UE a doświadczeniem życiowym obywateli będzie się utrzymywać. Władze lokalne odgrywają kluczową rolę we wspieraniu obywateli i angażowaniu ich w dialog z nimi, ale często są niewystarczająco zaangażowane w kształtowanie polityki i brakuje im uprawnień oraz środków do wdrażania rozwiązań na rzecz obywateli – czytamy w dokumencie KE.
CZYTAJ TEŻ: ESG coraz ważniejsze w transporcie i logistyce