Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) poinformował o zatwierdzeniu wspierającego zieloną transformację pakietu finansowania na kwotę 3 mld euro. Pieniądze mają pomóc państwom członkowskim Unii Europejskiej w przygotowaniu do rozszerzeniu systemu handlu misjami ETS2 na transport i mieszkalnictwo.
3 mld euro na wsparcie państw przygotowaniu do ETS2
Nowy mechanizm opiewa na kwotę 3 mld euro. Został opracowany przez EBI przy współpracy z Komisją Europejską. Skierowany jest do krajów członkowskich, które wdrożyły już do swojego prawa krajowego regulacje ETS2 (Emissions Trading System 2). Państwa członkowie otrzymają dostęp do programów finansowania i prefinansowania przed rozpoczęciem nowego systemu, co w praktyce oznacza, że otrzymają wsparcie nim do budżetów zaczną wpływać pieniądze z handlu uprawnieniami do emisji (tzw. instrument frontloadingowy).
Pieniądze mają być przeznaczone na inwestycje w sektorach objętych nowym systemem, w szczególności w mieszkalnictwie oraz transporcie drogowym. Bowiem wraz z rozszerzeniem systemu handlu emisjami na te obszary rozpocznie się pobieranie opłat od gospodarstw domowych za ogrzewanie domów i tankowanie samochodów, co może wyraźnie odbić się na kosztach życia.
Finansowanie w ramach nowego pakietu ma umożliwić ochronę gospodarstw domowych przed wzrostem kosztów energii i paliw. Ponadto – jak zaznacza KE – będzie napędzać przede wszystkim inwestycje w czystsze ogrzewanie (np. montaż pomp ciepła) i chłodzenie oraz zmniejszać zapotrzebowanie na energię w domach i budynkach w UE.
Celem nowych przepisów sprawiedliwa społecznie transformacja
– Dzięki instrumentowi finansowania wstępnego EBI w ramach ETS2 państwa członkowskie otrzymują 3 miliardy euro na wsparcie gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach w procesie transformacji na rzecz czystej energii. Celem jest przyspieszenie wdrażania rozwiązań obniżających rachunki za energię i transport, takich jak pompy ciepła i systemy pojazdów elektrycznych. Jest to część pakietu środków mających na celu zapewnienie płynnego wdrożenia ETS2 i sprawiedliwej społecznie transformacji. Środki te zostaną dodane do Funduszu Społeczno-Klimatycznego – komentuje decyzję KE i EBI komisarz ds. klimatu, zerowej emisji netto i czystego wzrostu, Wopke Hoekstra.
Komisja Europejska wskazuje, że ETS2 będzie również wspierał działania mające na celu zachęcenie do przejścia na:
- transport publiczny i współdzielony,
- poprawę multimodalności,
- rozbudowę systemów elektromobilności.
Ma pomóc również w przyspieszeniu upowszechnienia się pojazdów bezemisyjnych i rowerów elektrycznych oraz wdrożenie infrastruktury ładowania i tankowania.
Co to jest ETS2
ETS2 to utworzony w ramach rewizji dyrektywy ETS w 2023 roku nowy system handlu emisjami. Jest on odrębny od istniejącego unijnego systemu handlu emisjami (EU ETS). Obejmie on emisje CO2 powstające w wyniku spalania paliw w budynkach, transporcie drogowym i dodatkowych sektorach (głównie w małym przemyśle nieobjętym istniejącym systemem EU ETS).
Pierwotnie EST2 miał wejść w życie 2027 roku, jednak w trakcie zakończonych w listopadzie 2025 roku negocjacji nad nowym celem klimatycznym Unii Europejskiej na 2040 r., państwa członkowskie oraz Parlament Europejski zdecydowały o przesunięciu startu systemu o rok. Oznacza to, że wejdzie on w życie od 2028 r. O przesunięcie startu m.in. wnioskowała Polska.
CZYTAJ TEŻ: Unia Europejska z nowym, ambitnym celem klimatycznym
CZYTAJ TEŻ: Pierwsze na świecie metody certyfikacji rozwiązań usuwających CO2