Sztuczna inteligencja może wkrótce ułatwić codzienne życie osobom niewidomym i słabowidzącym. Studenci Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH) w Krakowie postanowili rozwiązać ich problem i stworzyć aplikację mobilną, która rozpoznaje powierzchniową pleśń na produktach spożywczych. Wystarczy skierować aparat telefonu na chleb, owoc czy ser, a aplikacja przekaże użytkownikom głosową informację, czy na powierzchni jedzenia widoczne są oznaki zepsucia.
Studenci chcą pomóc osobom niewidomym i słabowidzącym
Projekt powstał z myślą o zwiększeniu samodzielności osób niewidomych i słabowidzących. W ich przypadku ocena, czy żywność jest bezpieczna do spożycia, bywa bardzo trudna – powierzchniowej pleśni często nie da się wykryć ani dotykiem, ani zapachem. W efekcie wiele osób musi prosić bliskich lub opiekunów o sprawdzenie, czy dany produkt nadal nadaje się do jedzenia. Narzędzie ma zwiększyć ich samodzielność i bezpieczeństwo.
- Nasi studenci potrafią połączyć wiedzę z zakresu analizy danych i sztucznej inteligencji z wrażliwością społeczną. Efektem jest projekt, który może zwiększyć niezależność osób z dysfunkcjami wzroku i przyczynić się do poprawy ich bezpieczeństwa – mówi prof. Norbert Skoczylas, kierownik Katedry Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej WGGIOS, przy której działa koło naukowe DataTeam, do którego należą autorzy rozwiązania.
Jak będzie działać aplikacja wykrywająca pleśń na jedzeniu?
Korzystanie z aplikacji ma być intuicyjne. Wystarczy zrobić telefonem zdjęcie produktu spożywczego, a model sztucznej inteligencji przeanalizuje obraz i w ciągu chwili poinformuje użytkownika za pomocą komunikatu głosowego, czy wykrył oznaki powierzchniowej pleśni.
- Dane do trenowania modelu pozyskujemy między innymi z platformy Kaggle, czyli platformy dla specjalistów ds. danych i inżynierów uczenia maszynowego. Obecnie mamy stworzoną aplikację mobilną. Skupiamy się na tym, by aplikacja działała z dostępem oraz bez dostępu do internetu. W wersji bez dostępu celujemy w modele lżejsze, ale jednocześnie staramy się jak najbardziej podnieść poziom predykcji. Najważniejsze jest to, że liczy się zdrowie i bezpieczeństwo korzystających z aplikacji osób, dlatego kładziemy duży nacisk na to, żeby te prognozy były jak najbardziej dokładne – mówi Cyprian Szot, członek zespołu projektowego.
Obecnie studenci pracują nad połączeniem modelu sztucznej inteligencji z aplikacją mobilną. Gotowy jest już podstawowy interfejs, moduł do robienia zdjęć oraz system komunikatów głosowych. Trwają także testy działania aplikacji z funkcjami ułatwień dostępu – TalkBack na urządzeniach z Androidem i VoiceOver na sprzęcie Apple.
Pierwsza wersja aplikacji ma zostać udostępniona we wrześniu 2026 roku. Na początku będzie rozpoznawać tylko wybrane produkty spożywcze, ale z czasem jej możliwości będą stopniowo rozszerzane.
Osoby niewidome i słabowidzące w Polsce
Z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wynika, że w 2025 roku w Polsce mieszkało ponad 163 tys. osób z orzeczoną niepełnosprawnością z powodu choroby narządu wzroku. W tej grupie ponad połowę stanowiły kobiety. GUS podaje, że najwięcej osób z niepełnosprawnością wzroku to seniorzy – szczególnie po 65. roku życia.
Blisko 40 proc. osób mierzących się z problemami ze wzrokiem ma stwierdzony znaczny stopień niepełnosprawności. Zazwyczaj oznacza to, że potrzebują dodatkowego wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.
Źródła: komunikat AGH oraz dane GUS