Równość płci w zarządach spółek giełdowych coraz bliżej. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, który ma pomóc w osiągnięciu równowagi płci w organach spółek publicznych z siedzibą w Polsce, a także ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania.
Women on Boards na ostatniej prostej. Rada Ministrów przyjęła projekt
Przyjęty przez Radę Ministrów projekt jest implementacją do polskiego prawodawstwa unijnej dyrektywy Women on Boards (UE 2022/2381), która ma na celu zwiększenie różnorodności płci w organach decyzyjnych największych spółek giełdowych. Przepisy dotyczą dużych spółek, które zatrudniają co najmniej 250 pracowników i osiągają roczny obrót powyżej 50 mln euro lub mają całkowity bilans roczny przekraczający 43 mln euro. Pozostałe – mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa są poza ich zakresem.
„Celem zmian jest zwiększenie udziału kobiet i mężczyzn w procesach decyzyjnych największych firm notowanych na giełdzie poprzez wprowadzenie przejrzystych zasad wyboru członków zarządów i rad nadzorczych. Rozwiązania te mają wspierać równość szans oraz podnosić jakość zarządzania spółkami” – czytamy w komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości, które jest autorem projektu ustawy.
Najważniejsze zmiany i nowe obowiązki dla spółek
Projekt ustawy zakłada, że duże spółki notowane na giełdzie będą zobowiązane do zapewnienia odpowiedniej reprezentacji płci niedostatecznie reprezentowanej w zarządach i radach nadzorczych. Co najmniej 33 proc. miejsc w tych organach ma być obsadzonych przez osoby należące do tej grupy. Choć w ustawie jest mowa o płci niedoreprezentowanej, to w praktyce oznacza to zbyt małą liczbę kobiet w zarządach.
Ponadto walne zgromadzenie akcjonariuszy będzie zobowiązane do przyjęcia polityki równowagi płci w formie uchwały. Dokument ma określać działania i strategie służące wspieraniu zrównoważonej reprezentacji kobiet i mężczyzn, a także tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi zawodowemu członków organów spółki.
Przejrzyste zasady rekrutacji i możliwość dochodzenia odszkodowania
Nowe przepisy odnoszą się też do zasad rekrutacji. Wprowadzają obowiązek stosowania przejrzystych oraz niedyskryminacyjnych zasad rekrutacji do organów spółek. W przypadku kandydatów posiadających porównywalne kwalifikacje pierwszeństwo ma otrzymać osoba reprezentująca płeć niedostatecznie reprezentowaną. Odstępstwo od tej zasady będzie możliwe wyłącznie wtedy, gdy inne kryteria związane z różnorodnością oraz przepisy antydyskryminacyjne uzasadnią wybór kandydata płci przeciwnej.
Zaś kandydat, który uzna, że podczas procesu rekrutacyjnego doszło do naruszenia zasad związanych z polityką równowagi płci, będzie mógł dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Projekt przewiduje także w przypadku stwierdzenia naruszeń możliwość ubiegania się o odszkodowanie.
Spółki będą również zobowiązane do regularnego raportowania efektów swoich działań. Co roku będą musiały przygotowywać i publikować raporty dotyczące udziału kobiet i mężczyzn w zarządach oraz radach nadzorczych. Dokumenty te mają również obejmować informacje na temat działań podejmowanych w celu utrzymania oraz zwiększania równowagi płci.
Spółki, które nie wywiążą się z nowych wymogów, muszą liczyć się z ryzykiem otrzymania kary – do 500 000 zł.
Termin na wdrożenie przepisów mija 30 czerwca 2026
Komisja Europejska omawianą dyrektywę (UE 2022/2381) przyjęła w 2022 roku. Państwa członkowskie miały obowiązek przyjąć ją do prawa krajowego do końca 2024 roku. Natomiast 30 czerwca 2026 roku mija termin, jaki duże spółki giełdowe dostały na osiągnięcie minimalnej reprezentacji kobiet w zarządach i radach nadzorczych.
Teraz projektem zajmie się Sejm, następnie Senat. Szansa na „wyrobienie się” w terminie jest, ale minimalna. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Źródło – komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości