Koszt rozwoju sztucznej inteligencji jest błędnie szacowany i ma dużo większy wpływ na środowisko, niż mówiło się do tej pory. Do 2030 roku centra danych obsługujące AI będą zużywać aż 945 TWh energii elektrycznej rocznie, czyli niemal trzykrotnie więcej niż wynosi łączne roczne zużycie energii w Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii. Zużyją też wodę odpowiadającą podstawowemu rocznemu zapotrzebowaniu dla 1,3 miliarda ludzi.
Rośnie znaczenie AI, rośnie jej wpływ na środowisko
Z raportu opracowanego przez Instytut Wody, Środowiska i Zdrowia Uniwersytetu Narodów Zjednoczonych (ONZ-UNU) „Ekologiczny koszt zużycia energii przez sztuczną inteligencję: ślad węglowy, wodny i lądowy” wynika, że wraz z rosnącym znaczeniem AI, rośnie też skala wpływu tej technologii na środowisko. Naukowcy ONZ wskazują, że samo raportowanie emisji dwutlenku węgla to za mało, by pokazać pełne obciążenie.
- Niniejszy raport nie jest argumentem przeciwko sztucznej inteligencji – technologicznej transformacji, która poprawia jakość życia miliardów ludzi na całym świecie – powiedział cytowany w komunikacie Uniwersytetu ONZ prof. Kaveh Madani, dyrektor UNU-INWEH i lider zespołu badawczego. – To apel o odpowiedzialne korzystanie z tej technologii oraz o aktywne przeciwdziałanie jej niezamierzonym skutkom, tak aby jej rozwój był zrównoważony i sprawiedliwy. Mamy niewiele czasu, by zapewnić, że fundament technologicznej rewolucji naszych czasów będzie rozwijał się w granicach możliwości naszej planety. Musimy również zadbać o to, aby społeczności dostarczające surowce krytyczne niezbędne do rozwoju AI, a także te, które goszczą jej infrastrukturę i zmagają się z problemem elektroodpadów, należały do grona beneficjentów tej transformacji.
945 TWh energii rocznie i ślad wodny równy potrzebom 1,3 mld ludzi
Prognozy wskazują, że do 2030 roku światowe centra danych będą zużywać około 945 TWh energii elektrycznej rocznie. To niemal trzy razy więcej niż łączne roczne zapotrzebowanie na energię Pakistanu, Bangladeszu i Nigerii, czyli krajów, w których mieszka ponad 650 milionów ludzi. W samym 2025 roku centra danych zużyły około 448 terawatogodzin energii elektrycznej i gdyby traktować je jako całość, byłyby one 11. największym konsumentem energii elektrycznej na świecie, za Francją i przed Arabią Saudyjską – podają autorzy raportu.
Jednocześnie związany z ich funkcjonowaniem ślad wodny do 2030 roku ma osiągnąć poziom 9,3 biliona litrów, co oznacza, że będzie on równy podstawowemu rocznemu zapotrzebowaniu na wodę dla gospodarstw domowych 1,3 miliarda ludzi w Afryce Subsaharyjskiej.
Ślad gruntowy przekroczyć 14,5 tys. km², co odpowiada obszarowi blisko dwukrotnie większemu niż aglomeracja Dżakarty, zamieszkana przez ponad 32 mln osób. Co więcej – jak wskazują autorzy raportu – infrastruktura sztucznej inteligencji do 2030 r. może generować nawet 2,5 mln ton odpadów elektronicznych rocznie.
AI można tworzyć w zrównoważony sposób. Oto podpowiedzi
Autorzy raportu wskazują, że ciągły rozwój AI wpłynie na to, że technologia ta będzie coraz bardziej wydajna i tańsza. A to oznacza, że będzie bardziej dostępna, w efekcie jej zużycie będzie większe a całkowity ślad węglowy będzie rósł i przewyższał oszczędności, jakie osiągniemy dzięki poprawie efektywności.
Dlatego naukowyc z ONZ opracowali wskazówki, które mają pomóc w łączeniu rozwoju AI z dbaniem o środowisko. Ich zdaniem rządy powinny uwzględniać rozwój infrastruktury AI w planowaniu energetycznym, gospodarowaniu zasobami wodnymi oraz procesach związanych z zagospodarowaniem gruntów. Jednocześnie konieczne jest wprowadzenie obowiązku stosowania jednolitych standardów raportowania wpływu tej infrastruktury na środowisko.
Ponadto twórcy rozwiązań z obszaru przemysłu i sztucznej inteligencji powinni uwzględniać kwestie efektywności już na etapie projektowania. Z kolei użytkownicy i organizacje wdrażające powinny dostosować sposób korzystania z AI do swojego celu — wybierając najlżejszy model i format o najniższym zużyciu energii, który spełni dane zadanie.
Według autorów raportu wybór lokalizacji centrów danych oraz sposobu ich zaopatrzenia w energię powinien być analizowany nie tylko pod kątem technicznym i ekonomicznym, lecz także środowiskowym. W wybór lokalizacji powinny być też zangażowane lok lane społeczności i organizacje społeczne. Przez inwestorów zużycie energii elektrycznej, emisja dwutlenku węgla, zużycie wody i zużycie gruntów powinno być uzawane za istotne ryzyko w portfelach infrastruktury AI.
Zdaniem autorów raportu organizacje międzynarodowe powinny dążyć do harmonizacji standardów pomiarowych, przeciwdziałać przenoszeniu kosztów środowiskowych poza granice państw oraz wspierać rozwój mocy obliczeniowych w regionach dotychczas niedostatecznie uczestniczących w transformacji cyfrowej.
Źródło: komunikat Uniwersytetu ONZ