Rząd przyjął projekt ustawy wzmacniającej bezpieczeństwo energetyczne Polski. Nowe przepisy zmieniają zasady przyłączania do sieci elektroenergetycznych. Mają przyspieszyć inwestycje, wspierać rozwój OZE, magazynów energii i biogazowni.
Reforma rynku energii. Przyłączanie po nowemu
Chodzi o projekt ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw opracowany przez Ministerstwo Energii. Jest on jednym z kluczowych elementów reformy rynku energii, który ma wpłynąć na zwiększenie odporności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego na zakłócenia, awarie i cyberataki. Nowe przepisy mają być też odpowiedzią na możliwość wystąpienia dużych przerw w dostawach prądu, tzw. blackoutów w Europie. Jeden z głośniejszych miał miejsce wiosną 2025 roku na Półwyspie Iberyjskim.
– Jesteśmy pierwszym państwem w Unii Europejskiej, które wdraża w życie rekomendacje ze strony operatora sieci przesyłowej, odpowiedzialnego za bezpieczeństwo energetyczne po blackoucie na Półwyspie Iberyjskim. To realizacja naszego postulatu pakietu antyblackoutowego, który jest jednym z priorytetów rządu Koalicji 15 października – poinformował minister energii Miłosz Motyka.
CZYTAJ TEŻ: System kaucyjny zmienia nawyki
CZYTAJ TEŻ: Emisje spadają a gospodarka rośnie
Jak w komunikacie informuje Ministerstwo Energii, reforma wprowadza nowy, bardziej przejrzysty i elastyczny model przyłączania instalacji do sieci elektroenergetycznych. Zgodnie z nim:
- inwestorzy będą mogli korzystać z elastycznych umów przyłączeniowych, które pozwolą też na uruchomienie instalacji w okresie przejściowym – zanim sieć zostanie w pełni rozbudowana. Zmiana ta skróci czas realizacji projektów i ograniczy bariery wynikające z lokalnych ograniczeń przepustowości.
- każda umowa będzie zawierała kamienie milowe, czyli określone etapy inwestycji, np. terminowe uzyskanie pozwolenia na budowę. Ich realizacja będzie wymagana, a konsekwencją jej braku będzie rozwiązanie umowy.
- wprowadzono nowe zasady wykorzystania istniejącej infrastruktury – rozszerzona koncepcja „cable pooling” umożliwi współdzielenie przyłącza nie tylko przez instalacje OZE, ale także magazyny energii i inne instalacje. Dzięki temu istniejąca infrastruktura sieciowa będzie wykorzystywana w sposób bardziej efektywny, bez konieczności kosztownej rozbudowy.
- proces przyłączeniowy ma być mniej skomplikowany: ograniczono liczbę wymaganych dokumentów, skrócono ważność warunków przyłączenia z 2 lat do 1 roku oraz uregulowano status wydanych wcześniej warunków, aby uniknąć niejasności prawnych.
- wprowadzono dodatkowe ułatwienia dla biogazowni i OZE – instalacje stabilizujące sieć otrzymują gwarancję mocy przyłączeniowej w określonych godzinach oraz preferencyjne ograniczenia w razie zagrożenia pracy sieci. Jednocześnie zniesiony zostanie wymóg realizacji przyłączenia OZE w ciągu 48 miesięcy, co ujednolici zasady dla wszystkich typów instalacji.
Dodatkowo nowe przepisy zobowiązują operatorów systemów elektroenergetycznych do utworzenia scentralizowanych platform informatycznych, które mają ułatwić składanie wniosków o przyłączenie oraz monitorowanie ich statusu. Operatorzy będą również publikować dane dotyczące przepustowości sieci oraz jednolite zasady przyłączeń. W nowych budynkach oraz przy wymianie liczników wprowadzony zostanie obowiązek instalacji inteligentnych liczników gazu. Ponadto ustawa umożliwi wytwórcom energii elektrycznej sprzedaż energii wytworzonej w okresie rozruchu instalacji.
Ministerstwo odblokowuje niewykorzystany potencjał
Usprawniamy proces przyłączania do sieci, który ma kluczowe znaczenie dla transformacji energetycznej. Projekt UC84 ma wprowadzić jasne i przewidywalne zasady oraz ograniczyć nadmierne formalności – zarówno dla inwestorów, jak i odbiorców końcowych. Reforma odpowiada na postulaty branży energetycznej zgłaszane od lat: skraca czas przyłączeń, porządkuje planowanie rozwoju sieci i pozwala na optymalizację kosztów oraz nakładów inwestycyjnych. Celem nowych przepisów jest odblokowanie niewykorzystywanych warunków przyłączenia i pełniejsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury energetycznej. Tworzymy korzyści dla całego rynku energii – stawiamy na szybsze procedury, większą przejrzystość i stabilniejsze warunki rozwoju nowych mocy wytwórczych. To kolejny krok w kierunku nowoczesnego, stabilnego i efektywnego systemu energetycznego – podsumował nowe rozwiązania minister energii.